Kambódía - Phnom Phen

Jæja þá er ég búinn að vera hérna í Phnom Phen í 2 daga sem er nóg til að skoða svona það helsta sem Lonly Planet segir okkur að sé áhugavert og við túristar eltum í blindni :). Kambódía hefur gengið í gegnum ýmislegt og síðustu hörmungum lauk þegar stjórn rauðu Khmerana lauk eftir að þeir höfðu stundað þjóðarmorð í fjölda ára í undir stjórn brenglaðrar hugmyndafræði Pol Pot.

Killing Fields, eins og svæðið þar sem fjöldagrafirnar fundust, og fangelsið S-21, sem í dag heitir Toul Sleng Musem, og flestir sem í gröfunum lágu höfðu þurft að þola grimmilegar yfirheyrslur og pyntingar í, hvort sem um væri að ræða karlmenn, konur eða börn, eru hluti af því sem flestir túristar skoða hér í Phnom Phen. Áður en S-21 var breytt í fangelsi af PP var þar skóli. Í dag getur maður upplifað aðstæður fanganna og grimmdina sem þeir máttu þola með því að skoða fangaklefana (fyrrverandi skólastofur), pyntingartæki, skoða ljósmyndir af fyrrum föngum og fórnarlömbum sem þar hanga, og lesa lýsingar á því sem þar fór fram. Hrollvekjandi sannleikur og merkilegt að það sé ekki enn búið að dæma nema hluta af þeim sem báru ábyrgð á þessum voðaverkum.

Choeung Ek er þekktasta svæðið af hinum svokölluðu Killing Fields, sem svæðin þar sem fjöldagrafir voru fundnar eru kölluð. Þar hefur verið reistur minnisvarði sem geymir á meðal annars 8.000 hauskúpur af þeim fórnarlömbum sem fundust á svæðinu. Hægt er að rölta um svæðið og sjá hvar fórnarlömb fundust, stuttar lýsingar á fjölda sem var í hverri gröf o.s.frv. Það er nokkuð magnað að upplifa þetta úr þessari nálægð og fær mann til að skilja betur að svona mikil grimmd og geðveiki sé í raun til. Þetta er líklega ekki síðasti geðsjúklingur sem heimurinn hefur getið af sér þannig að það er hollt að geta upplifað söguna úr nálægð.

Annars er höfuðborin sjálf s.s. ekki merkileg enda ekki nema rétt 30-40 ár síðan fólki var smalað úr borgum í sveitirnar, listir og menntun bönnuð og annað rugl sem fyldi hugmyndafræði Pol Pot. Fátæktin er greinileg og götur og húsnæði almennt í niðurnýðslu. Hér er töluvert af fólki að betla. Þetta eru bæði öldungar, börn og svo fórnarlömb jarðsprengja sem Kambódía er víst teppalögð með. Það er voðalega erfitt að gefa ekki handa- og fótalausu fólki sem er að betla þannig að þetta er fyrsta landið sem ég hef látið undan og gefið betlurum peninga þó að ég sé hrifnari af því að styrkja stofnanir beint því betl er ca. það leiðinlegast sem maður upplifir í svona ferðum. Það sorglega er það að ef að túristar eru duglegir að gefa betlurum þá endar þetta venjulega á því að börnin hætta að mæta í skóla eða foreldrar fara að gera þau út í betl til að redda peningum. Svo er alltaf til einn og einn aumingi sem er bara ná sér eEasy money. Það var t.d. einn betlari í Luang Prabang í Laos, það var greinilega ekkert að honum en hann var alltaf á röltinu að reyna að ná í aur. Heimamenn könnuðust við kauða sem gekk undir nafni "begger man". Hann stundaði einmitt að klæða sig upp í mismunandi gervi s.s bónda og hermann :). Það sást hins vegar úr margra kílómetra fjarlægð að þarna væri haugur á ferð en ekki fórnarlamb :).

Annars er ekki allt í niðurníðslu hér í borginni. Inn á milli má svo finna glæsileg stræti, minnisvarða, höll og söfn sem lyfta aðeins upp ásjón borgarinnar. Veitingastaðir og hótel eru af öllum gerðum og verðum. Þú getur lifað fyrir nánast ekkert í þessum löndum eða tekið kónginn á þetta og búið á flottustum hótelum og etið á mjög flottum stöðum. Ég hef einmitt verið að komast í netsamanband með labbann á tveimur mjög flottum veitingastöðum sem eru mjög "trendy" hannaðir og bjóða upp á mjög flottan mat og drykk. Þessir staðir verða þó aldrei flokkaðir sem dýrir á Íslenskann mælikvarða en þú sérð ekki marga frá Kambódíu stunda þá. Talandi um peninga þá virðist gjaldmiðillinn þeirra aðeins vera notaður sem skiptimynt. Maður borgar í dollurum hér og færa til baka dollara nema upphæðir sem eru undir 1 dollara þær fær maður í riel, sem er gjaldmiðill Kambódíu.

Fólkið hérna er brosmilt og virðist vera nokkuð sátt við að vera til þrátt fyrir erfiðar aðstæður. Tuk Tuk bílstjórnar og MotoTaxis eru út um allt og manni er boðið far á 30-60 sekúndna millibili. Þeir hafa reyndar nokkurn húmor og hlæja bara og brosa þegar maður neitar þeim og reyna svo að bjóða manni aftur far. Ég er reyndar búinn að fara með svona Tuk Tuk bæði í gær og í dag. Það skiptir ekki hvert þú ferð eða hvenær. Þessir gaurar eru út um allt og ef maður vill ekki labba neitt þá er auðvelt að leigja eitt stykki Tuk Tuk fyrir $10-20 allan daginn. Í sólinni og hitanum þá er það reyndar ekki slæm hugmynd sérstaklega ef nokkrir eru að ferðast saman. Annars er allt frekar afslappað hérna, ég sat t.d. í dag á veitingastað úti í sólinni og var að sötra einn Tiger til að kæla mig niður. Kemur þá ekki maður röltandi með eitt stykki fíl og rölti með hann hálfann inn á veröndina á veitingastaðnum. Starfsfólkið kom þá út með alls konar afganga af ávöxtum, banana og eitthvað dót og var að gefa fílnum að eta þarna á staðnum :). Þetta vantar alveg heima. Allir úti að viðra hundinn. Ekkert töff að vera með hund þegar maður getur verið með fíl.

Í gær skoðaði ég höllina sem er glæsileg bygging. Einnig fór ég og skoðaði þjóðmynjasafnið þeirra. Mjög flott safn með hinum ýmsu líkneskjum bæði Búdda og Hindú, vopnum, ílátum og öðrum fornum hlutum. Mörg þeirra eru frá Siem Riep þannig að það lítur út fyrir að þar sé margt áhugavert að sjá. Ég fór og keypti mér dýrasta rútumiða sem ég fann héðan fyrir 11 dollara. Það er helmingi dýrara en venjulegi miðinn og ég er að vona að þessi 6 klukkustundaferð verði þolanleg í svona "lúxus" :). Ef maður fer í Minivan þá er mælt með því að maður kaupi 2 sæti þ.s. þeir ná nefnilega að pakka tvöfalt fleiri manns í bíla en þeir eru hugsaðir fyrir :). Það er sama sagan hér og annars staðar í Asíu, hér sér maður líka heilu fjölskyldurnar ferðast um á skellinöðru, faðir, móðir og 2 börn eru ekki óalgeng sjón. Sá einn í gær sem var með 10 kassa af bönunum á sætinu hjá sér. Hvernig þetta hékk þarna á meðan hann var að keyra veit ég ekki en skellinaðra er magnað flutningstæki í þessum löndum :).

Ég reddaði pappírunum fyrir On Arrival visa í gær í gegnum netið þannig að ég ætti að komast inn til Vietnam án vandræða :). Í dag kom ég til Siem Riep, rútan bilaði náttúrlega á leiðinni þannig að þetta breytist úr 6 tíma ferð í 8 tíma ferð en var samt alveg fín. Beinn og sléttur vegur og loftkælingin virkaði nokkurn veginn. Ég er kominn nýjan vin sem ætlar að keyra mig um musterinn næstu 2 daga. Hann er vinur gaursins sem keyrði mig um i Phnom Phen. Þessir kallar eru með þetta fína network að senda fólk á milli sín. Reyndar töluðu þeir báðir góða ensku. Búinn að kaupa flugmiðann til Víetnam og redda mér leyfi til að fá Visa on Arrival í Saigon þannig að ég fer til Víetnam þann 29. apríl og verður það minn síðasti viðkomustaður áður en ég legg af stað heim á ísinn.

kv,
Ragnar